Naar inhoud

Gemeentelijk park Fort 5

“Fort 5 maakt deel uit van de verdedigingsgordel van Antwerpen die door Brialmont in de periode 1854-1859 werd aangelegd. Deze gordel neemt in de internationale vestingbouwkunde een vooraanstaande plaats in als prototype van een grootschalige verdediging van een stad. De aanleg van het geheel geeft een beeld van de wijze van oorlogvoering in deze periode.”
Dit citaat uit het beschermingsbesluit van 1976 van Fort 5 en omschrijft de historische waarde van dit monument.

Fort 5 is sedert 1977 eigendom van gemeente Edegem. Talrijke verenigingen vonden er hun thuis en het domein is een begeerde plek voor wandelaars en natuurliefhebbers. Hiermee werd vooral tegemoet gekomen aan de twee voornaamste doelstellingen van het gemeentebestuur, namelijk het lenigen van de lokaalnood en het behoud van een aanzienlijk groengebied aan de rand van de grootstad.

Jaar na jaar versterkte ook bij het gemeentebestuur het besef dat ook de architectuurhistorische aspecten van het domein geherwaardeerd konden worden, zonder daarbij afbreuk te doen aan de andere waarden. In 1990 werd door het gemeentebestuur een eerste stap gezet in de restauratie van het binnenfort met de vestiging van een gemeentedienst. Ondertussen is het binnenfort de locatie van co-workinginitiatief Het Bolwerk.

In 2014 werd gestart met de opmaak van het bosbeheerplan Fort 5 Edegem 2015-2035. Het plan met toegankelijkheidsreglement werd goedgekeurd door het Agentschap Natuur en Bos. Dankzij deze goedkeuring kunnen we noodzakelijke beheerwerken uitvoeren zonder voorafgaande vergunning. Om het bos terug gezonder te maken, zullen we bijvoorbeeld de bosbestanden sterk dunnen. 

Voor de kinderen is er in Fort 5 een speeltuin, speelplek voor motorische gehandicapten, ravotheuvel, speelheuvel, fit-o-meter en pétanque. Het speelbos ‘Dikke Bertha’ vind je op de buitenglacis bereikbaar via Donk en Parklaan. Hier kan je naar hartenlust ravotten en kampen bouwen. Een roetsjbaan en een boomhut maken het spel een stuk leuker en spannender.

De buitenspeelruimte van de IBO (Initiatief Buitenschoolse kinderOpvang) De Speelclub met een geïntegreerd verkeerspark is toegankelijk voor het publiek na de openingsuren van het IBO.

Verder is er de bioklas die een belangrijke natuureducatieve functie heeft in het gebied (12 000 bezoekers per jaar) en een bijenpark. Na jarenlang intensief gebruik is het gebouw versleten. Vanaf 2017 werkt het gemeentebestuur aan een nieuw duurzaam gebouw. De huidige bioklas wordt volledig afgebroken. In de achterliggende hangar bouwen we een nieuwe klas. Het wordt een box in de box met veel openheid. De muren van de hangar worden deels weggebroken zodat de bestaande vijver in de bioklas wordt getrokken. In de plaats van de huidige bioklas wordt een groen plein gecreëerd. De hangar zelf zal polyvalent worden.

Tot slot vormen de forten belangrijke overwinteringsplaatsen voor vleermuizen. Om die reden zijn een aantal forten, waaronder Fort 5 te Edegem, aangeduid als habitatrichtlijngebied. Er gebeuren jaarlijkse wintertellingen door de vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt. 70 à 90 vleermuizen (6 tot 9 soorten) overwinteren in ons Fort 5. In de zomer gebruiken de vleermuizen het fort als zogenaamde ‘zwermplaats’ waar ze een partner zoeken. Hierdoor heeft Edegem een belangrijke verantwoordelijkheid in het behoud van deze dieren. Een gedeelte van de contrescarpe aan de droge gracht van het binnenfort is al vleermuizenreservaat. Met steun van Europees en Vlaams geld worden nog meer kamers geschikt gemaakt voor het zwermen of de winterslaap. Ook de bestaande verlichting in en om het fort wordt omgevormd tot vleermuisvriendelijke ledverlichting.


Fort 5 is het hele jaar door dagelijks open vanaf 6.45 tot 21 uur. Alle wandelwegen behalve die van het binnenfort zijn vrij toegankelijk zijn voor het publiek. Honden zijn welkom maar moeten aan de leiband behalve in de speciaal afgebakende hondenloopzone.



Is je nieuwsgierigheid gewekt en wil je meer weten over de historiek van Fort 5? De historische gidsen verzorgen rondleidingen op het domein. Klik hier voor meer info.

Klik hier om enkele sfeerbeelden van Fort 5 te bekijken.

Klik hier voor het bosbeheerplan Fort 5

Praktisch

Diensten
Planning en Inrichting

Gemeentehuis
Gemeenteplein 1
2650 Edegem

tel: 03 289 26 50
e-mail: gemeentebestuur@edegem.be